مدیر پرستاری دانشگاه با تأکید بر نقش راهبردی پرستاران در ارتقای سلامت جامعه گفت: تقویت آموزش‌های بالینی، تأمین و نگهداشت نیروی انسانی، توسعه مراقبت‌های تخصصی و گسترش خدمات پرستاری در منزل، از مهم‌ترین محورهای بهبود کیفیت مراقبت، افزایش ایمنی بیماران و حرکت به سمت نظام سلامت کارآمد و انسان‌محور است.
ندا کریمی در مصاحبه اختصاصی با (وبدا) دانشگاه، با اشاره به جایگاه پرستاری در نظام سلامت اظهار کرد: پرستاری تنها به مراقبت از بیماران در بیمارستان محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از خدمات پیشگیرانه، آموزشی، درمانی و حمایتی را در بر می‌گیرد که از ارتقای سواد سلامت مردم تا مراقبت در منزل و حمایت از خانواده‌ها امتداد دارد.
پرستاران به دلیل ارتباط مستمر با بیماران و خانواده‌های آنان، نقش مهمی در شناسایی نیازهای مراقبتی، پیشگیری از عوارض بیماری‌ها و بهبود کیفیت زندگی ایفا می‌کنند. توسعه مراقبت‌های تخصصی، توجه به استانداردهای حرفه‌ای، گسترش خدمات پرستاری در منزل و الکترونیکی‌سازی فرایندها نیز از ظرفیت‌های مهم این حوزه برای ارتقای خدمات سلامت به شمار می‌رود.
وی افزود: ارزیابی کیفیت مراقبت پرستاری باید بر پایه شاخص‌های معتبر و قابل اندازه‌گیری انجام شود و صرفاً به تعداد اقدامات یا خدمات ارائه‌شده محدود نماند. ایمنی بیمار، کاهش عوارض قابل پیشگیری، میزان خطاها، کیفیت مستندسازی، تداوم مراقبت و رضایت بیماران از جمله شاخص‌هایی هستند که می‌توانند تصویری دقیق‌تر از عملکرد نظام پرستاری ارائه دهند. به گفته دکتر کریمی، دستیابی به کیفیت مطلوب مستلزم توجه هم‌زمان به فرایندهای مراقبتی و پیامدهای آن‌هاست؛ به این معنا که باید مشخص شود اقدامات انجام‌شده تا چه اندازه به بهبود وضعیت بیمار، کاهش خطرات و افزایش کیفیت زندگی او منجر شده‌اند. چنین رویکردی امکان شناسایی نقاط قوت، اصلاح کاستی‌ها و برنامه‌ریزی مؤثرتر را فراهم می‌کند.
مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر ضرورت تناسب نیروی انسانی با نیازهای واقعی بیماران تصریح کرد: برنامه‌ریزی برای تأمین و توزیع پرستاران باید بر اساس تعداد بیماران، شدت بیماری، میزان وابستگی آنان به مراقبت و حجم واقعی خدمات انجام شود؛ زیرا تعداد تخت‌های بیمارستانی به‌تنهایی معیار مناسبی برای تعیین نیروی موردنیاز نیست.
وی ادامه داد: در کنار تأمین نیروی انسانی، توزیع عادلانه نیروها، استفاده بهینه از ظرفیت موجود و افزایش ماندگاری کارکنان اهمیت دارد. سلامت جسمی و روانی پرستاران نیز با کیفیت مراقبت ارتباط مستقیم دارد و تناسب حجم کار با تعداد و مهارت کارکنان، ایمنی محیط کار، حمایت روانی و بهبود شرایط حرفه‌ای می‌تواند ضمن حفظ توان کاری پرستاران، احتمال بروز خطاهای مراقبتی را کاهش دهد.
کریمی با اشاره به اهمیت آموزش در ارتقای صلاحیت حرفه‌ای پرستاران گفت: آموزش دانشگاهی باید ارتباط مستمر و مؤثرتری با محیط واقعی بالین داشته باشد تا دانش‌آموختگان علاوه بر دانش نظری، از مهارت‌های عملی و توانایی تصمیم‌گیری حرفه‌ای برخوردار باشند. تقویت شبیه‌سازی بالینی، مهارت‌های ارتباطی، آموزش مبتنی بر نیازهای روز نظام سلامت و آموزش مستمر کارکنان، از جمله اقداماتی است که می‌تواند آمادگی پرستاران را برای مواجهه با شرایط پیچیده درمانی افزایش دهد.
وی توسعه نقش‌های تخصصی در حوزه‌هایی مانند مراقبت‌های ویژه، سالمندی، کنترل عفونت، مراقبت تسکینی و مدیریت بیماری‌های مزمن را نیز فرصتی مهم دانست و تأکید کرد: این توسعه باید با آموزش معتبر، تعیین شرح وظایف روشن و استفاده مؤثر از توانمندی‌های تخصصی همراه باشد.
مدیر پرستاری دانشگاه با بیان اینکه افزایش جمعیت سالمند، نیاز به مراقبت‌های مستمر و جامعه‌محور را بیشتر می‌کند، عنوان کرد: توسعه پرستاری سالمندی، مراقبت در منزل، پیگیری وضعیت بیماران پس از ترخیص و آموزش خانواده‌ها می‌تواند به حفظ کیفیت زندگی افراد و کاهش بستری‌های قابل پیشگیری کمک کند.
وی افزود: فناوری‌های نوین نیز در صورت استفاده هدفمند می‌توانند بخشی از نیازهای آینده نظام پرستاری را پاسخ دهند. پرونده الکترونیک سلامت، مستندسازی هوشمند، هشدارهای بالینی و پایش از راه دور، ظرفیت‌هایی برای مدیریت بهتر زمان و پشتیبانی از تصمیم‌گیری بالینی هستند؛ با این حال، فناوری باید در خدمت مراقبت قرار گیرد و ضمن کاهش بار کاری، نظارت انسانی و محرمانگی اطلاعات بیماران به‌طور کامل حفظ شود.
کریمی با تأکید بر نقش ایمنی بیمار در نظام مراقبت گفت: پیشگیری از خطاهای قابل اجتناب، مسئولیتی تیمی است و نباید صرفاً به عملکرد یک فرد محدود شود. آموزش مستمر، رعایت استانداردهای حرفه‌ای، گزارش‌دهی و تحلیل خطاها، ارتباط مؤثر میان اعضای تیم درمان و اصلاح فرایندهای پرخطر، از مهم‌ترین راهکارهای کاهش آسیب به بیماران است.
وی پژوهش‌های پرستاری را زمانی اثربخش دانست که به حل مسائل واقعی محیط بالین منجر شود و افزود: تقویت ارتباط میان دانشگاه، بیمارستان و مدیران اجرایی می‌تواند زمینه تبدیل نتایج تحقیقات و تجربه‌های موفق به دستورالعمل‌ها و اقدامات عملی را فراهم کند. شنیدن دیدگاه بیماران، احترام به حقوق آنان، پاسخ‌گویی مناسب و مشارکت خانواده در مراقبت نیز در افزایش اعتماد عمومی و بهبود کیفیت خدمات اهمیت دارد.
مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در تشریح مسیر توسعه پرستاری و نزدیک‌شدن به استانداردهای معتبر جهانی اظهار کرد: ارزیابی وضعیت این حوزه باید با استفاده از داده‌های قابل اتکا و شاخص‌هایی مانند توزیع نیروی انسانی، کیفیت مراقبت، ایمنی بیمار، شرایط حرفه‌ای و فرصت‌های توسعه تخصصی انجام شود. وی با اشاره به اهمیت همگرایی با الگوهای موفق جهانی افزود: توسعه مراقبت در منزل، بهبود شرایط شغلی، ارتقای آموزش، گسترش نقش‌های تخصصی و بهره‌گیری هدفمند از فناوری، از زمینه‌های مهم پیشرفت پرستاری است.
کریمی تأکید کرد: تدوین نقشه راه پنج تا ده‌ساله باید با شناخت وضعیت موجود، تعیین اهداف کمی، زمان‌بندی مشخص، تعیین مسئول اجرا و پایش مستمر نتایج همراه باشد تا پیشرفت‌ها بر اساس پیامدهای واقعی مراقبت، رضایت بیماران و کارکنان و ماندگاری نیروی انسانی سنجیده شود.
