دکتر علی ابدالی، مدیرعامل بانک سینا با تشریح آخرین وضعیت مالی و عملیاتی این بانک، از رشد بیش از سهبرابری منابع بانک از حدود ۸۰ همت به بیش از ۲۶۰ همت خبر داد و اعلام کرد این رشد بدون هزینه تبلیغات، جذب نیروی انسانی جدید یا ایجاد شعبه تازه و در چارچوب سیاست کنترل مقداری ترازنامه بانک مرکزی محقق شده است.
به گزارش دنیای بانک، ابدالی در نشست خبری با اصحاب رسانه، در عین حال نسبت به شکاف میان نرخ سود بانکی و تورم هشدار داد و گفت: وقتی نرخ سود تسهیلات حدود ۲۳ درصد و تورم بالاتر از این سطح است، طبیعی است که تقاضای سوداگرانه برای منابع محدود بانکی افزایش یابد. به گفته او، نرخهای سود در نهایت باید به یک نرخ تعادلی در بازار پول برسند، هرچند زمان و نحوه این اصلاح در اختیار سیاستگذار پولی است.
۶۴ درصد منابع با نرخ کمتر از ۵ درصد
یکی از مهمترین نکات مطرحشده در این نشست، کیفیت منابع بانک سینا بود. ابدالی اعلام کرد در حال حاضر حدود ۶۴ درصد منابع بانک با نرخ کمتر از ۵ درصد تأمین میشود؛ رقمی که به گفته وی در مقایسه با میانگین حدود ۵۲ درصدی بانکهای خصوصی، وضعیت مطلوبتری را نشان میدهد.
این در حالی است که حجم منابع بانک از ابتدای سال ۱۴۰۳ تاکنون بیش از سه برابر شده است. به گفته مدیرعامل بانک سینا، سهم منابع کمهزینه در ابتدای این دوره حدود ۶۲ درصد بود و اکنون با وجود رشد چشمگیر اندازه بانک، این نسبت نهتنها حفظ شده بلکه به حدود ۶۴ درصد رسیده است.
به گفته مدیرعامل بانک سینا، همچنین حدود ۳۴ درصد منابع بانک را سپردههای جاری تشکیل میدهد و سپردههای جاری در سال جاری حدود ۴۵ درصد رشد کردهاند. حدود ۳۵ درصد منابع نیز در قالب سپردههای سرمایهگذاری با هزینه بالاتر قرار دارد.
از منظر تحلیلگران بانکی، این اعداد از یک منظر مهماند: رشد ترازنامه زمانی برای بانک ارزشمندتر است که همراه با افزایش هزینه تأمین منابع نباشد. حفظ سهم بالای منابع ارزانقیمت میتواند در کنترل هزینه پول و بهبود حاشیه سود بانک نقش مهمی داشته باشد.
هشدار درباره شکاف نرخ سود و تورم
ابدالی با اشاره به شرایط تورمی اقتصاد تأکید کرد که نرخ سود سپردهها و تسهیلات با واقعیت تورمی اقتصاد هماهنگ نیست. در شرایطی که نرخ تسهیلات حدود ۲۳ درصد است و تورم در سطحی بالاتر قرار دارد، دریافت منابع بانکی میتواند برای برخی فعالیتها جذابیتی فراتر از تأمین مالی تولید ایجاد کند.
به بیان سادهتر، اگر هزینه دریافت پول از بانک پایینتر از کاهش ارزش پول در اثر تورم باشد، تقاضا برای اعتبار افزایش مییابد و منابع بانکی که ذاتاً محدود هستند، با فشار بیشتری مواجه میشوند.
این مسئله میتواند به شکلگیری صف تسهیلات و افزایش تقاضای غیرمولد برای اعتبار منجر شود؛ موضوعی که مدیرعامل بانک سینا آن را یکی از مسائل مهم اقتصاد و بازار پول دانست.
از نگاه ابدالی، اصلاح این وضعیت در نهایت نیازمند حرکت نرخها به سمت تعادل است؛ با این حال، تصمیم درباره زمان و نحوه اصلاح نرخ سود در اختیار بانک مرکزی و سیاستگذار پولی قرار دارد.
پیامدهای رشد اسمی تسهیلات
مدیرعامل بانک سینا همچنین نسبت به برداشت صرفاً آماری از رشد تسهیلات هشدار داد. به گفته وی، افزایش رقم اسمی تسهیلات الزاماً به معنای افزایش قدرت خرید بنگاهها نیست. اگر تسهیلات یک بنگاه ۳۵ درصد افزایش پیدا کند اما هزینه نهادهها و مواد اولیه آن ۸۰ درصد رشد کرده باشد، قدرت واقعی تأمین مالی آن بنگاه در عمل کاهش یافته است.
این موضوع از منظر سیاست اعتباری اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در اقتصاد تورمی، صرف افزایش حجم ریالی تسهیلات نمیتواند معیار دقیقی برای سنجش میزان حمایت واقعی از تولید باشد. در چنین شرایطی، مسئله فقط «چقدر پول پرداخت شده» نیست، بلکه باید پرسید این پول چه میزان از نیاز واقعی بنگاه را پوشش داده و در چه مسیری مصرف شده است.
نسخه بانک سینا برای عبور از فشار اعتباری
ابدالی توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی را یکی از راهکارهای کاهش فشار بر منابع بانکی دانست و بر استفاده بیشتر از اوراق گام، برات الکترونیکی، فکتورینگ و مدلهای تأمین مالی زنجیرهای تأکید کرد. به باور این مدیر ارشد شبکه بانکی، تأمین مالی اقتصاد نباید صرفاً از مسیر تسهیلات سنتی بانکی عبور کند. ابزارهای زنجیرهای میتوانند منابع را به شکل هدفمندتری به بخش واقعی اقتصاد منتقل کنند و احتمال انحراف منابع از مسیر تولید را کاهش دهند.
مدیرعامل بانک سینا هشدار داد اگر تسهیلاتی که برای یک کارخانه دریافت شده به جای تولید وارد فعالیتهای بازرگانی یا سوداگری شود، نهتنها به افزایش تولید کمک نمیکند، بلکه میتواند آثار نامطلوب اقتصادی نیز داشته باشد. از همین رو، توسعه تأمین مالی زنجیرهای را میتوان یکی از مهمترین تغییرات مورد نیاز در مدل سنتی تأمین مالی اقتصاد ایران دانست.
جهش بانک سینا بدون عبور از سقف ترازنامه
ابدالی درباره رشد بانک سینا اعلام کرد که منابع بانک از حدود ۸۰ همت در ابتدای سال ۱۴۰۳ به بیش از ۲۶۰ همت رسیده است. به گفته وی، این رشد بدون هزینه تبلیغاتی، بدون جذب نیروی انسانی جدید و بدون ایجاد شعبه جدید اتفاق افتاده و بانک نیز از سیاست کنترل مقداری ترازنامه بانک مرکزی تخطی نکرده است.
مدیرعامل بانک سینا تأکید کرد که رشد ترازنامه باید به شکلی مدیریت شود که ضمن تأمین مالی اقتصاد، به افزایش بیشتر تورم منجر نشود. وی همچنین اعلام کرد بانک سینا طی دو سال متوالی، یعنی سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، در ارزیابیهای بانک مرکزی و مدل «کملز» در میان پنج بانک برتر قرار داشته و بر اساس ارزیابیهای نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نیز وضعیت بانک همچنان مناسب است.
بانک سینا بدهی ندارد
یکی دیگر از نکات برجسته نشست خبری، اعلام وضعیت نقدینگی بانک بود. ابدالی گفت بانک سینا هیچگونه بدهی به بانک مرکزی و سایر بانکها ندارد و حتی در بازار بینبانکی دارای مازاد نقدینگی است.
به گزارش دنیای بانک، تداوم این وضعیت، چنین ساختاری از منظر مدیریت نقدینگی و ریسک تأمین مالی، یک مزیت مهم برای بانک محسوب میشود؛ بهویژه در شرایطی که بخشی از شبکه بانکی با فشار نقدینگی و محدودیت منابع مواجه است.
افزایش سرمایه تا ۲۷.۵ همت
به گفته مدیرعامل بانک سینا، برنامه اولیه افزایش سرمایه، رساندن سرمایه بانک از ۵ همت به ۳۰ همت بود که بانک مرکزی رقم ۲۷.۵ همت را پذیرفت و سازمان بورس نیز آن را تأیید کرد. در مرحله نخست، سرمایه بانک از ۵ به ۷.۵ همت افزایش یافته و مراحل بعدی در حال اجراست.
به گفته ابدالی، بخشی از افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران، بخشی از محل تجدید ارزیابی داراییها و بخشی نیز از محل سود انباشته تأمین خواهد شد. وی همچنین درباره یکی از املاک مرتبط با صندوق توسعه ملی توضیح داد که پس از بروز برخی مسائل و بررسیهای نظارتی، توافق شده ملک مذکور اقاله شود و در مقابل، آورده نقدی یا ملک دیگری با شرایط قابل قبول در فرآیند افزایش سرمایه مورد استفاده قرار گیرد.
درخواست افزایش سقف تقسیم سود
مدیرعامل بانک سینا همچنین از موافقت بانک مرکزی با افزایش سقف تقسیم سود این بانک خبر داد. به گفته ابدالی، در سالهای گذشته سقف تقسیم سود بانکها عموماً در محدوده ۱۰ درصد قرار داشته، اما بانک سینا با استناد به شرایط مالی خود از جمله سودآوری، کفایت سرمایه مناسب، نداشتن بدهی به بانک مرکزی و شبکه بانکی و برخورداری از تراز مثبت، درخواست افزایش این سقف را مطرح کرده است. در نهایت، با این درخواست موافقت شده و بانک سینا مجوز تقسیم سود تا حدود ۲۵ درصد را دریافت کرده است.
درآمد کارمزدی را جهش می دهیم
مدیرعامل بانک سینا در پاسخ به سوال دنیای بانک درباره چشم انداز سود بانک در سال جاری، اعلام کرد هدف سودآوری بانک در نیمه نخست سال محقق شده، اما یک نقطه ضعف نیز در عملکرد درآمدی بانک وجود دارد: درآمدهای کارمزدی و غیرمشاع. مدیرعامل بانک سینا گفت بانک در این بخش هنوز با شرایط مطلوب فاصله دارد و برای جبران آن، توسعه فعالیتهای خارج از ترازنامه مانند ضمانتنامهها و اعتبارات اسنادی در دستور کار قرار گرفته است.
یکی از انتقادهای صریح مدیرعامل بانک سینا به وضعیت تعرفه خدمات الکترونیکی مربوط بود. به گفته ابدالی، تعرفه خدمات بانکی و الکترونیکی بهطور متوسط حدود ۵۰ درصد افزایش یافته، در حالی که هزینههای فناوری اطلاعات بانکها در بخشهایی مانند تجهیزات، پشتیبانی و قرارداد با پیمانکاران حدود ۱۰۰ درصد رشد کرده است. این شکاف میتواند فشار هزینهای قابل توجهی بر بانکها ایجاد کند
عبور بانک سینا از شعبهمحوری
بانک سینا توسعه پلتفرم «گرین» را بهعنوان یکی از محورهای بانکداری دیجیتال خود دنبال میکند. ابدالی با اشاره به تجربه ارائه خدمات غیرحضوری در دوره تعطیلی شعب گفت در مقطعی حدود ۳۰ هزار فقره تسهیلات قرضالحسنه از طریق این ظرفیت پرداخت شده است.
این تجربه از نگاه بانک نشان داد که خدمات بانکی میتواند حتی در شرایط بحرانی نیز بدون وابستگی کامل به شعب ادامه پیدا کند. با این حال، مدیرعامل بانک سینا تأکید کرد که توسعه بانکداری دیجیتال باید همزمان با تقویت امنیت سایبری انجام شود و عمومیسازی برخی خدمات تا زمان اطمینان از امنیت زیرساختها با احتیاط دنبال خواهد شد.
وی همچنین هوش مصنوعی را یکی از فناوریهای اثرگذار بر آینده بانکداری دانست و از برنامه بانک سینا برای استفاده بیشتر از این فناوری خبر داد.
سینا؛ بانک تجاری با مأموریت اجتماعی
ابدالی در بخش دیگری از نشست تأکید کرد که بانک سینا از منظر مقررات بانک مرکزی، یک بانک تجاری است و خود را «بانک محرومین» نمیداند؛ اما سهامدار بانک مأموریتهایی در حوزه محرومیتزدایی، اشتغالزایی و آبادانی دارد. از این منظر، بانک سینا تلاش میکند میان الزامات یک بانک تجاری و مأموریت اجتماعی سهامدار خود تعادل برقرار کند.
او اظهار کرد: بنیاد علوی یکی از جامعههای هدف بانک است و گروههایی مانند افراد کمبرخوردار، زنان سرپرست خانوار و افرادی که دسترسی مناسبی به خدمات بانکی یا وثایق کافی ندارند، در برنامههای بانکداری اجتماعی مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی اعلام کرده مانده تسهیلات مشتریانی را که در جریان جنگ اخیر به شهادت رسیدهاند، صفر کرده و در حوزههایی مانند درمان، مدارس و سایر نیازهای اجتماعی نیز مشارکت داشته است.
ورود محتاطانه به بازار طلا و ارز
بانک سینا فعلاً قصد ورود فعالانه به بازار خرید و فروش طلا و ارز را ندارد. ابدالی با اشاره به ابهامات موجود درباره فعالیت بانکها، فینتکها و نئوبانکها در این حوزه، تأکید کرد که ابتدا باید چارچوب قانونی و نظارتی فعالیتها مشخص شود.
به گفته وی، بانک سینا زیرساختهای فنی لازم را بررسی کرده است، اما تا زمانی که سیاست بانک مرکزی در این حوزه شفاف نشود، ورود عمومی و فعال به بازار طلا و ارز در دستور کار قرار ندارد
