از جیب بیمار تا آینده چشمپزشکی؛ پارسیان چگونه میان گرانی تجهیزات، فناوری و سلامت بیمار ایستاده اس؟
اصفهان در شرایطی که افزایش نرخ ارز، تأمین تجهیزات تخصصی پزشکی را برای مراکز درمانی دشوارتر کرده، مرکز جراحی چشم پارسیان اعلام کرده است که تلاش میکند فشارهای اقتصادی را به بیمار منتقل نکند و همزمان مسیر توسعه فناوری، پژوهش و آموزش را ادامه دهد.
در نشست خبری مرکز جراحی چشم پارسیان که ۲۵ مردادماه در سالن همایشهای مجتمع مطبوعات اصفهان برگزار شد، دکتر محمد قریشی، فوقتخصص قرنیه و رئیس مرکز جراحی چشم پارسیان، دکتر علیرضا پیمان، فلوشیپ قرنیه و دکتر حمید ستودهفر، مدیرعامل این مرکز، درباره آینده چشمپزشکی، فناوریهای نوین، چالشهای اقتصادی، هوش مصنوعی و ظرفیتهای پژوهشی این مجموعه با اصحاب رسانه گفتوگو کردند.
دکتر قریشی در این نشست یکی از مهمترین چالشهای امروز مراکز چشمپزشکی را افزایش هزینه تجهیزات عنوان کرد و توضیح داد که بسیاری از دستگاهها، قطعات و تجهیزات تخصصی این حوزه با قیمتهای ارزی تهیه میشوند، در حالی که درآمد مراکز درمانی ریالی است؛ مسئلهای که به گفته او، فشار اقتصادی قابل توجهی بر مراکز درمانی ایجاد کرده است.
با این حال، قریشی تأکید کرد که شرایط اقتصادی نباید نگاه مرکز درمانی به بیمار را تغییر دهد و گفت: ما به جیب بیمار نگاه نمیکنیم، به چشم بیمار نگاه میکنیم.
رئیس مرکز جراحی چشم پارسیان ادامه داد که مجموعه تحت مدیریت او تلاش کرده است با وجود افزایش هزینهها، کیفیت درمان و دسترسی بیمار به خدمات مناسب تحت تأثیر قرار نگیرد و افزود که پارسیان با وجود دشواریهای موجود با امید به مسیر خود ادامه میدهد.
بخش دیگری از صحبتهای قریشی به تغییر نگاه در چشمپزشکی اختصاص داشت. او معتقد است آینده این رشته فقط در اتاق عمل و تجهیزات پیشرفته خلاصه نمیشود و مراکز درمانی باید همزمان به پیشگیری، پژوهش، آموزش، داده و فناوری توجه کنند.
او با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام بیماریهای چشمی گفت بسیاری از بیماریها ممکن است در مراحل ابتدایی علامت مشخصی نداشته باشند و همین موضوع باعث میشود معاینههای دورهای اهمیت زیادی پیدا کند. به گفته قریشی، بیماران دیابتی، افراد مبتلا به فشار خون، سالمندان، افرادی که سابقه خانوادگی بیماریهای چشمی دارند و کودکان باید توجه بیشتری به سلامت چشم خود داشته باشند.
در ادامه نشست، دکتر علیرضا پیمان با تمرکز بر تحولات فناوری در چشمپزشکی، هوش مصنوعی را یکی از ابزارهایی دانست که میتواند آینده تشخیص و درمان بیماریهای چشمی را تحت تأثیر قرار دهد.
پیمان توضیح داد که هوش مصنوعی میتواند با بررسی تصاویر و اطلاعات پزشکی، در شناسایی زودهنگام برخی بیماریها و تشخیص افراد در معرض خطر به پزشک کمک کند، اما این فناوری را جایگزین پزشک نمیداند.
به گفته این فلوشیپ قرنیه، تصمیم پزشکی همچنان به مجموعهای از اطلاعات، معاینه، سابقه بیمار و قضاوت پزشک نیاز دارد و هوش مصنوعی باید در نقش یک ابزار کمکی قدرتمند مورد استفاده قرار گیرد.
پیمان همچنین درباره جراحیهای اصلاح عیوب انکساری و تفاوت روشهای لیزیک، فمتولیزیک و SMILE توضیح داد و تأکید کرد که انتخاب روش جراحی برای همه افراد یکسان نیست.
وی گفت فردی که از عینک خسته شده، الزاماً کاندید مناسب جراحی نیست و پیش از هر تصمیمی باید شرایط قرنیه، شماره چشم، سلامت سطح چشم و سایر عوامل مؤثر بررسی شود. در برخی موارد نیز بهترین تصمیم پزشکی برای بیمار، انجام ندادن جراحی است.
یکی از محورهای دیگر نشست، فاصله میان درمان و پژوهش بود؛ موضوعی که دکتر قریشی بر اهمیت آن تأکید کرد و گفت یک مرکز پیشرو نباید صرفاً مصرفکننده دانش باشد، بلکه باید بتواند تجربههای بالینی خود را به دانش و پژوهش کاربردی تبدیل کند.
در همین راستا، دکتر حمید ستودهفر از وجود حجم قابل توجهی از اطلاعات و دادههای پزشکی در مرکز جراحی چشم پارسیان خبر داد و گفت این دادهها میتواند به یک ظرفیت ارزشمند برای پژوهشهای علمی تبدیل شود.
ستودهفر اظهار کرد که پارسیان آمادگی دارد در چارچوب همکاریهای علمی، ظرفیت دادهای خود را در اختیار اساتید، پژوهشگران و دانشجویان قرار دهد تا دادههای خام حاصل از سالها فعالیت درمانی، به یافتههایی تبدیل شود که در حل مسائل واقعی نظام سلامت مورد استفاده قرار گیرد.
مدیرعامل مرکز جراحی چشم پارسیان با اشاره به مراجعه اساتید و دانشجویان از شهرهای مختلف به این مرکز، بر توسعه همکاری با دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی تأکید کرد و گفت هنوز بخش قابل توجهی از ظرفیت موجود مورد استفاده قرار نگرفته است.
در بخش دیگری از نشست، دکتر قریشی به تجربه پارسیان در تولید داخلی برخی قطعات تجهیزات تخصصی اشاره کرد. به گفته او، محدودیتهای ناشی از تحریم در مقاطعی دسترسی به برخی قطعات را دشوار کرده بود، اما با همکاری شرکتهای
داخلی پنج قطعه مورد نیاز تولید شد و در یکی از موارد نیز یک طراحی ابتکاری علاوه بر رفع مشکل، موجب کاهش هزینهها شد.
قریشی این تجربه را نمونهای از نوآوری در شرایط محدودیت دانست و تأکید کرد نوآوری همیشه به معنای ساخت یک فناوری پیچیده نیست و گاهی یک راهحل ساده و هوشمندانه برای حل یک مشکل واقعی میتواند مصداق نوآوری باشد.
موضوع مسئولیت اجتماعی نیز بخش دیگری از این نشست بود. قریشی با اشاره به همکاری پارسیان با برخی شرکتها برای فراهم کردن تسهیلات درمانی برای بیماران کمبضاعت گفت تلاش شده است شرایطی فراهم شود که بیماران بتوانند هزینه درمان را به صورت اقساطی و در بازه زمانی طولانیتر پرداخت کنند.
او تأکید کرد که فعالیت در حوزه سلامت علاوه بر مسئولیت حرفهای، یک مسئولیت انسانی و اجتماعی نیز به همراه دارد و نباید اجازه داد مشکلات مالی مانع دسترسی بیمار به درمان مورد نیاز شود.
مجموع مباحث مطرحشده در این نشست نشان داد که نگاه مدیران و پزشکان پارسیان به آینده چشمپزشکی تنها معطوف به خرید تجهیزات جدید یا توسعه خدمات درمانی نیست، بلکه تلاش بر این است که درمان، فناوری، پژوهش، داده، آموزش و مسئولیت اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گیرند.
در این میان، جمله دکتر قریشی درباره نگاه به بیمار شاید سادهترین تصویر از رویکرد مطرحشده در این نشست باشد؛ اینکه در شرایطی که هزینه تجهیزات پزشکی هر روز بیشتر میشود، معیار اصلی تصمیمگیری همچنان باید سلامت چشم بیمار باشد، نه توان مالی او.
به گفته قریشی، اعتماد بیمار یک دستاورد مربوط به گذشته نیست، بلکه مسئولیتی است که یک مرکز درمانی باید هر روز آن را دوباره به دست آورد.


